Özet
Amaç: Hücrelerin büyüme ve farklılaşmasında etkili olan sentetik retinoidlerden biri olan izotretinoinin sistemik kullanımı farklı sistemlerde yan etkilere neden olabilmektedir. Bu çalışmada oral izotretinoin tedavisi alan hastaların optik sinir fonksiyonlarının klinik muayene ve görme alanı ile incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Nodülokistik akne nedeniyle oral izotretinoin tedavisi başlanan 14 hasta çalışmaya alındı. Tüm hastalara tam bir göz muayenesi ve Humphrey 30,2 eşik testi ile görme alanı değerlendirmesi yapıldı. İlk değerlendirme bulguları normal olan hastalara 0,5-1 mg/kg/gün oral izotretinoin tedavisi başlandı ve tedavinin sonlandırılması planlandığında tüm değerlendirmeler tekrar edildi.
Sonuçlar: Ortalama 22,07±3,5 yaşında olan hastaların 9’u kadın, 5’i erkekti. Hastaların 3’üne 1mg/kg/gün, 11’ine 0,5 mg/kg/gün dozunda başlanan oral izotretinoin ortalama 5,5±1,34 ay süre ile kullanıldı. Başlangıç ve tedavi sonunda yapılan muayenede tüm hastaların en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri tam, direkt ve indirekt ışık refleksleri doğal, Ishiara kartları ile değerlendirilen renkli görmeleri normal, ön ve arka muayeneleri doğaldı. Görme alanı değerlendirmelerinde ortalama sapma (MD) ve patern standard sapma (PSD) değerlerinde tedavi öncesi ve sonrasında değişiklik görülmedi ancak patern deviasyon olasılık haritasındaki <%2 ve <%1’lik olasılık değerlerine sahip noktalarda tedavi sonrasında istatiksel olarak anlamlı bir azalma kaydedildi.
Tartışma: Azalmış karanlık adaptasyonu, psödotümör serebri, optik sinir ödemi ve başağrısı gibi yan etkiler sistemik izotretinoinin nörotoksisiteye neden olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada elde edilen verilere göre sistemik izotretinoin tedavisinin optik sinir fonksiyonları ve retina gangliyon hücrelerine olumsuz etkisi bulunmamaktadır. Ancak bu fonksiyonların daha fazla sayıda hastada, erken dönem hasarın belirlenmesini sağlayan kısa dalga boyu akromatik perimetri (SWAP) veya frekans çiftleme perimetrisi (FDT) gibi incelemelerle değerlendirilmesinin daha uygun olacağını düşünmekteyiz. (TOD Dergisi 2010; 40: 1-3)
Anahtar Kelimeler: İzotretinoin, yan etki, optik sinir, görme alanı

Summary
Purpose: Systemic administration of isotretinoin, one of the synthetic retinoids having effect on cell growth and differentiation, might have side effects on different systems. In this study, we aimed to evaluate optic nerve functions in patients treated with oral isotretinoin both clinically and with visual field tests.
Material and Method: Fourteen patients planned to be treated with oral isotretinoin for nodulocystic acne were enrolled in this study. All patients underwent a complete ophthalmologic examination and an automated threshold perimetry with Humphrey 30.2 test for visual field assessment. Patients with normal findings at initial examination were prescribed 0.5-1 mg/kg oral isotretinoin and all examinations were repeated before cessation of the treatment.
Results: Nine female and 5 male patients had a mean age of 22.07±3.5 years. The dose of oral isotretinoin was 1 mg/kg/day for 3 patients and 0.5 mg/kg/day for 11 patients, which was continued for 5.5±1.34 months. All patients had a best corrected visual acuity of 10/10, and direct and indirect light reflexes, color vision tests with Ishihara plates, anterior and posterior segment findings were normal  at both the initial and follow-up examinations. Although mean deviation (MD) and pattern standard deviation (PSD) values did not show any difference in the first and last visual field tests, in pattern deviation probability maps, the probability points <%2 and <%1 had a statistically significant decrease at the end of the treatment.
Discussion: Side effects as decreased dark adaptation, pseudotumor cerebri, optic nerve edema, and headache indicate that systemic isotretinoin treatment may cause neurotoxicity. In this study, we did not find any adverse effects of systemic isotretinoin treatment on optic nerve functions and retinal ganglion cells. Nevertheless, we think that the assessment of these functions in a larger patient group and with tests like SWAP or FDT for early detection of visual field loss would be more appropriate. (TOD Journal 2010; 40: 1-3)
Key Words: Isotretinoin, side effect, optic nerve, visual field