ÖZET
Amaç: Psödofakik gözler ile yaş-uyumlu fakik gözlerin skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılıklarının yaşla beraber değişimini karşılaştırmak.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya ortalama yaşı 66.1 ± 7.6 yıl olan 41 hastanın 41 psödofakik gözü (A, çalışma grubu) ile ortalama yaşı 64.9 ± 6.6 yıl olan yaş-uyumlu 41 hastanın 41 fakik gözü (B, kontrol grubu) dahil edildi. Tüm hastalarda fotopik kontrast duyarlılık 85 cd/m 2 aydınlık ortamında ölçüldü. Skotopik kontrast duyarlılık 0.032 ± 0.003 cd/m 2, parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık 0.10 ± 0.01 cd/m 2 aydınlık ortamlarında ölçüldü. Elde edilen veriler psödofakik ve fakik gözler arasında her iki grup 3 yaş alt-grubuna bölünmeden önce ve bölündükten sonra karşılaştırıldı (I.grup: ² 62 yıl, II. grup: 63 - 68 yıl, III. grup: ³ 68 yıl).
Sonuçlar: Fotopik kontrast duyarlılık, skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık açısından psödofakik ve fakik gözler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (P>0.05). Hem psödofakik hem de fakik gözlerde yaşla beraber skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılıkta azalma gözlendi (P<0.001). Tüm yaş gruplarında skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık açısından psödofakik ve fakik gözler arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (P>0.05).
Tartışma: Yaşla beraber hem psödofakik gözlerde hem de fakik gözlerde skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık azalmaktadır. Psödofakik ve fakik gözler arasında skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliginde mezopik kontrast duyarlılık açısından belirgin bir farklılık yoktur.
Anahtar Kelimeler: Psödofaki, skotopik kontrast duyarlılık, parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık
SUMMARY
Purpose: To compare the scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare of pseudophakic eyes with those of age-matched phakic eyes.
Methods: Forty-one pseudophakic eyes of 41 patients (group A) with a mean age of 66.1 ±7.6 years and 41 phakic eyes of 41 age-mathced controls (group B) with a mean age of 64.9 ±6.6 were included in the study. Fotopic contrast sensitivity was measured under 85 cd/m2 luminance. Skotopic contrast sensitivity was measured under 0.032 ± 0.003 cd/m2 luminance and mesopic contrast sensitivity with glare was measured under 0.10 ± 0.01 cd/m2 luminance. The data was compared between pseudophakic and phakic eyes before and after division of each group into 3 age subgroups (group I: ² 62 years, group II: 63 - 68 years, Group III: ³ 68 years).
Results: There was no statistically significant difference in photopic contrast sensitivity, scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare between the groups A and B (P>0.05). Scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare significantly decreased with age in both pseudophakic and phakic eyes. There was no statistically significant difference in scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare between pseudophakic and phakic eyes within each age subgroup (P>0.05).
Conclusions: Scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare deteriorates with age both in pseudophakic and phakic eyes. There is no significant difference in scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare between pseudophakic and phakic eyes.
Key Words: Pseudophakia, scotopic contrast sensitivity, mesopic contrast sensitivity with glare
ÖZET
Amaç: Psödofakik gözler ile yaş-uyumlu fakik gözlerin skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılıklarının yaşla beraber değişimini karşılaştırmak.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya ortalama yaşı 66.1 ± 7.6 yıl olan 41 hastanın 41 psödofakik gözü (A, çalışma grubu) ile ortalama yaşı 64.9 ± 6.6 yıl olan yaş-uyumlu 41 hastanın 41 fakik gözü (B, kontrol grubu) dahil edildi. Tüm hastalarda fotopik kontrast duyarlılık 85 cd/m 2 aydınlık ortamında ölçüldü. Skotopik kontrast duyarlılık 0.032 ± 0.003 cd/m 2, parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık 0.10 ± 0.01 cd/m 2 aydınlık ortamlarında ölçüldü. Elde edilen veriler psödofakik ve fakik gözler arasında her iki grup 3 yaş alt-grubuna bölünmeden önce ve bölündükten sonra karşılaştırıldı (I.grup: ² 62 yıl, II. grup: 63 - 68 yıl, III. grup: ³ 68 yıl).
Sonuçlar: Fotopik kontrast duyarlılık, skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık açısından psödofakik ve fakik gözler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (P>0.05). Hem psödofakik hem de fakik gözlerde yaşla beraber skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılıkta azalma gözlendi (P<0.001). Tüm yaş gruplarında skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık açısından psödofakik ve fakik gözler arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (P>0.05).
Tartışma: Yaşla beraber hem psödofakik gözlerde hem de fakik gözlerde skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık azalmaktadır. Psödofakik ve fakik gözler arasında skotopik kontrast duyarlılık ve parlama eşliginde mezopik kontrast duyarlılık açısından belirgin bir farklılık yoktur.
Anahtar Kelimeler: Psödofaki, skotopik kontrast duyarlılık, parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık
SUMMARY
Purpose: To compare the scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare of pseudophakic eyes with those of age-matched phakic eyes.
Methods: Forty-one pseudophakic eyes of 41 patients (group A) with a mean age of 66.1 ±7.6 years and 41 phakic eyes of 41 age-mathced controls (group B) with a mean age of 64.9 ±6.6 were included in the study. Fotopic contrast sensitivity was measured under 85 cd/m2 luminance. Skotopic contrast sensitivity was measured under 0.032 ± 0.003 cd/m2 luminance and mesopic contrast sensitivity with glare was measured under 0.10 ± 0.01 cd/m2 luminance. The data was compared between pseudophakic and phakic eyes before and after division of each group into 3 age subgroups (group I: ² 62 years, group II: 63 - 68 years, Group III: ³ 68 years).
Results: There was no statistically significant difference in photopic contrast sensitivity, scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare between the groups A and B (P>0.05). Scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare significantly decreased with age in both pseudophakic and phakic eyes. There was no statistically significant difference in scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare between pseudophakic and phakic eyes within each age subgroup (P>0.05).
Conclusions: Scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare deteriorates with age both in pseudophakic and phakic eyes. There is no significant difference in scotopic contrast sensitivity and mesopic contrast sensitivity with glare between pseudophakic and phakic eyes.
Key Words: Pseudophakia, scotopic contrast sensitivity, mesopic contrast sensitivity with glare
Günümüzde görme algısının keskinliğini belirlemek için kullanılan en duyarlı yöntem kontrast duyarlılık ölçümüdür (1,2). Kontrast duyarlılık ölçümleri, testin yapıldığı ortamın aydınlanma düzeyinden etkilenmektedir. Aydınlık ortamlarda yüksek olan kontrast duyarlılık, karanlık ortamlarda azalmaktadır (1-6).
Görme için odaklanılan cismin çevresinden gelen kuvvetli bir ışık kaynağının olması "parlama"; parlama sırasında görme ve kontrast duyarlılıkta azalma "parlama duyarlılığı" olarak adlandırılmaktadır (5). Skotopik kontrast duyarlılık (SKD) ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılık (PMKD, karşı yönden gelen otomobil farını taklit eden) ölçümleri başta karayolu trafiği olmak üzere bu ortamlarda çalışan kişilerin görme algısının değerlendirilmesinde önem taşımaktadır (6,7). Yapılan çalışmalar SKD ve PMKD düzeyleri düşük olan kişilerin düşme ve trafik kazası yapma risklerinin arttığını göstermiştir (8-12).
Yaşla beraber hem fotopik kontrast duyarlılık (FKD) hem de SKD azalmaktadır (13-17). Bu azalmayı yaşla beraber gelişen lens sklerozunun arttırdığı öne sürülmüştür (15-17). Katarakt cerrahisi sırasında şeffaflığını kaybetmiş doğal lens alınıp yerine göz içi lensi yerleştirilmektedir. Psödofakik gözlerde SKD ve PMKD'deki degişimler katarakt cerrahisinin başarısının değerlendirilmesinde önemlidir (18-21).
Bu çalışmanın amacı psödofakik gözler ile yaşuyumlu fakik gözlerin SKD ve PKMD değerlerinin yaşla beraber değişimlerini karşılaştırmak idi.
GEREÇ-YÖNTEM
İleriye dönük ve non-randomize olarak tasarlanan çalışmaya 41 hastanın 41 psödofakik gözü (A, çalışma grubu) ile yaş-uyumlu 41 hastanın 41 fakik gözü (B,kontrol grubu) dahil edildi. Tüm hastalar cerrahi ve çalı şmaya dahil edilmeleri açısından onanmış bilgi formunu imzaladı. Çalışma ile ilgili etik kurul onayı alınmıştır. Yaşla beraber iki grup arasındaki farkın değişimini değerlendirmek için her iki grup [A (çalışma) ve B (kontrol) grupları] kendi aralarında yaşlarına göre 3 altgruba ayrıldı (I.grup: ² 62 yıl, II. grup: 63 - 68 yıl, III. grup: ³68 yıl).
Çalışmaya alınma kriterleri [A (psödofakik) ve B (fakik, kontrol) grupları]: En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EDGK) 0.8 veya daha üstü olması, deneğin çalışmaya katılmaya istekli olup test sonuçlarından ikincil bir kazanç beklentisi olmaması. Çalışmadan çıkarılma kriterleri (psödofakik, A grubu): Katarakt dışında göz hastalığı, ciddi koryoretina atrofisi, konjenital renk görme bozukluğu, daha önce göz cerrahisi hikayesi, ciddi sistemik hastalık, ameliyat sırasında veya sonrasında komplikasyon gelişen olgular, ikincil katarakt; (fakik, B-kontrol grubu): pupil dilatasyonu sonrasında lens bulanıklığı sınıflandırma sistemine (lens opacification classification system LOCS III) göre C-1 (kortikal katarakt) ve üstü, P-1 ve üstü (arka subkapsüler katarakt), NO-1 (nükleeropasite) ve üstü, NC-2 (nükleer renk) ve üstü katarakt, katarakt dışında göz hastalığı, ciddi koryoretina atrofisi, konjenital renk görme bozukluğu, daha önce göz cerrahisi hikayesi, ciddi sistemik hastalık idi (22).
A grubundaki tüm gözlere şeffaf kornea insizyonu,kapsüloreksis ve fakoemülsifikasyon sonrasında kapsül içine aynı tipte hidrofobik akrilik (Alcon SA 60 AT, Alcon Labratuarları, Fort Worth, ABD) yerleştirildi. Tüm ameliyatlar tek cerrah tarafından gerçekleştirildi (FK). Çalışma ve kontrol gruplarının ortalama yaş, en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EDGK), ve refraksiyon değerleri Tablo 1'de görülmektedir.
Fotopik kontrast duyarlılık tek gözde Functional Acuity Contrast Test (FACT chart, Vision Sciences Research, Illinois, ABD) kullanılarak fotopik ortamda (85 cd/m2) ölçüldü. Tüm ölçümler EDGK'yi sağlayan refraksiyon düzeltme uygulandıktan ve ölçüm yapılmayan göz kapatıldıktan sonra yapıldı. Bu kontrast duyarlılık testi sinüs-dalga değerlerini değişen kontrast düzeylerinde farklı uzamsal sıklıklarda [1.5, 3. 6. 12. ve 18 siklüs/derece (cpd)] ölçülmesine olanak sağlamaktadır.
Skotopik kontrast duyarlılık ve PMKD, Mesotest II (Oculus GmbH, Wetzlar, Almanya) ile ölçüldü. Ölçüm öncesinde her hastaya en az 15 dk. boyunca karanlık adaptasyonu uygulandı. Tüm ölçümler EDGK'yi sağlayan refraksiyon düzeltme sonrasında gerçekleştirildi. Ölçüm sırasında, olgu gözden 5 m uzaklıkta optik sistem aracılığıyla Landolt şekli görmektedir. Hedefin zemine göre kontrastı her biri 0.10 logaritmik kontrast duyarlılık birimi olacak şeklilde aşama aşama azaltılabilmektedir. Bu şekilde elde edilen sonuçlar istatistiksel analiz için logaritmik değerlere çevrildi.
Zemin luminansı parlama olmadığı zaman 0.032 ±0.003 cd/m2 (skotopik) ve parlama varlığında 0.10 ± 0.01 cd/m2 (mezopik) düzeyinde sabitlendi. Bu değerler daha önce yapılan çalışmalarda gece araba kullanma ve araba farlarının parlaklığı standartlarına göre belirlendi (5).
Hastaya 5 farklı Landolt şekli rastgele gösterildi.Hasta bu 5 şekilden en az 3'ünün yönünü doğru olarak bildiğinde (%60 kriteri), başarılı kabul edilip bir sonraki daha düşük kontrast düzeyine geçildi. Testin bitiminden sonra, görme aksınını 3 derece dışında bir parlama kaynağı ile ışık verildi ve aynı işlemler tekrarlandı. Hastaların bu sırada Landolt ışığına bakmaları istendi. Parlama illüminasyonu 0.35 ± 0.03 lux olarak ayarlandı. Parlama ile azalan kontrast duyarlılık (parlama duyarlılığı, PD) aynı göz için SKD değerinden PMKD değerinin çıkarılması ile elde edildi. Tüm istatistiksel analizler için SPSS 11.0 yazılımı kullanıldı. Verilerin dağılımı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi. Veriler normal dağılım göstermediği için iki grubu karşılaştırmak için parametrik olmayan Mann-Whitney U testi kullanıldı. Korelasyonlar Spearman koreleasyon katsayısı ile değerlendirildi. 0.05'den küçük P değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
SONUÇLAR
Psödofakik ve fakik gözlerin ortalama yaş, EDGK ve refraksiyon değerleri ile gruplar arası farkların istatistiksel değerleri Tablo 1'de görülmektedir. Psödofakik gözler ve fakik gözler arasında yaş, EDGK ve refraksiyon değerleri açısından anlamlı bir fark bulunamadı.
Psödofakik ve fakik gözlerin ortalama FKD değerleri ve gruplar arası farkların istatistiksel değerleri Tablo 3'de görülmektedir.
Tüm frekanslardaki fotopik kontrast düzeylerinde psödofakik gözler ve fakik gözler arasında belirgin bir fark bulunamadı.
Psödofakik ve fakik gözlerin ortalama SKD, PMKD ve PD değerleri ve gruplar arası farkların istatistiksel değerleri Tablo 3'de görülmektedir. Skotopik kontrast duyarlılık, PMKD ve PD açısından psödofakik gözler ve fakik gözler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı.
Tablo 5'de yaş ile anomaloskop anomali oranlarıarasındaki korelasyon katsayıları ve istatistiksel değerleri görülmektedir. Hem psödofakik gözlerde hem de fakik gözlerde artan yaşla beraber SKD ve PMKD'de azalma gözlendi.
Tablo 6'da üç farklı yaş grupları arasında SKD, PMKD ve PD değerleri görülmektedir. Tüm yaş grupları nda (grup I, II ve III) SKD, PMKD ve PD açısından psödofakik gözler ile fakik gözler arasında anlamlı bir fark bulunamadı.
TARTIŞMA
İnsan retinasında 3 değişik kon fotoreseptörü ve 1rod fotoreseptörü bulunmaktadır. Fotopik (aydınlık) görme esas olarak kon fotoreseptörlerinin uyarıldığı, mesopik (alacakaranlık) görme hem kon hem rod otoreseptörlerinin uyarıldığı, skotopik (karanlık) görme ise sadece rod fotoreseptörlerinin uyarıldığı görme algısını temsil etmektedir (16,17).
Parlak ışığa adapte olmuş gözlerde fotopik duyarlılığın en yüksek olduğu dalgaboyu yaklaşık olarak 555 nm olup spektrumun yeşil-sarı bölgesinde yerleşmiştir. Karanlık ortamlara adapte olmuş bir göz için ise skotopik duyarlılığın en yüksek olduğu dalga boyu 506 nm olup spektrumun mavi-yeşil bölümünde bulunmaktadır (16,17). Bu nedenle SKD mavi ışığa FKD'den çok daha fazla duyarlıdır. Başta nükleer tip olmak üzere katarakt ve yaşla beraber lensteki sararma esas olarak mavi ışığın retinaya geçmesini engelleyip özellikle SKD'yi etkileyebilir. Katarakt cerrahisi, teorik olarak, retinaya ulaşan optik radyasyonun arttmasına neden olarak skotopik görmeyi arttırabilir (16-18,23).
Sağlıklı gözlerde yaşla beraber tüm aydınlanma ortamlarında (aydınlık veya karanlık) kontrast duyarlılığın azaldığı ve altmışlı yaşlardan sonra karanlık ortamlarda trafik kazası yapma ve kalça kırıklarına yol açan düşmeler gibi olayların sıklığında artış olduğu gösterilmiştir (7-1 2 , 2 4 - 2 6 ) . Ya ş l a b e r a b e r l e n s s a r a r m a s ı n ı n yanında, pupil çapı daralmakta ve düşük aydınlanma ortamlarında daha az genişlemekte, makula pigmentleri, fotoreseptörler ve nöral yollar etkilenmektedir (13,27-29). Histopatolojik çalışmalar yaşlanan retinada rod sayısında azalmanın kon sayısındaki azalmadan çok daha fazla olduğunu göstermiştir (30,31). Bu değişimler özellikle 50 yaşından sonra azalan ışık duyarlılığını, azalan görme keskinliğini, ve uzamış karanlık adaptasyonunu açıklamaktadır (5,13,24-28). Çalışmamızda da, hem psödofakik gözlerde hem de fakik gözlerde SKD ve PMKD'de yaşla beraber azalma belirlenmiştir.
Furuskog ve Nilsson (32), psödofakik göz ile fakik gözlerin FKD değerlerini karşılaştırmış ve iki grup arası nda anlamlı bir fark bulamamıştır. Knorz ve ark. (33) da mezopik kontrast duyarlılık açısından iki grup arasında anlamlı fark olmadığını belirtmiştir. Gözüm ve ark. (34) Opsia kontrast duyarlılık testini kullanarak farklı aydınlanma düzeylerinde (700 cd/m2, 85 cd / m2, 5 cd /m2) 50 psödofakik (akrilik göz içi lensi) göz ile 45 fakik gözü karşılaştırmış ve yüksek uzamsal frekanslarda fakik gözlerde daha yüksek kontrast düzeyleri bulurken, düşük uzamsal frekanslarda gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadıgını bildirmiştir. Diğer çalışmalardan farklı olarrak, çalışmamızda kullanılan cihaz ile gece araç kullanma ortamının simüle edildigi çok düşük aydınlanma (0.032 ± 0.003 cd/m2) degerlerinde kontrast duyarlılığı ölçülebilmektedir (5). Çalışmamızda FKD, SKD ve PMKD açısından psödofakik gözler ile fakik gözler arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Ayrıca karşılaştırılan üç yaş grubunda da psödofakik ve fakik gözler arasında SKD ve PMKD açısından belirgin bir fark bulunamamıştır. B u s o n u ç l a r i l e r l e y e n yaşla (52-77 yaş arasında) psödofakik ve fakik gözler arasında karanlık görme açısından belirgin bir fark oluşmadığını göstermektedir. Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlar yaşla beraber pupil çapı, makula pigment ve fotoreseptör dejenerasyonu gibi lens dışı etmenlerdeki değişimlerin skotopik kontrast duyarlılığın belirlenmesindeki önemini göstermektedir.
Retinaya gelen ışık seviyesindeki artışla beraber rod fotoreseptörleri baskılanmaktadır (35,36). Çalışmamızda parlama duyarlılığının psödofakik gözlerde fakik gözlere göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Gözüm ve ark. (34) da parlama duyarlılığının psödofakik gözlerde fakik gözlerden daha fazla olduğunu bildirmiştir. Bu durum doğal kristalin lensin çevreden gelen ışınları süzerek parlama duyarlılığını azalttığını düşündürmektedir.
Çalışmamızdaki olguların yaş aralığı 52-80 arasında değişmektedir. Daha da yaşlı (80 yaş üstü) hastalarda fakik ve psödofakik gözler arasında belirgin farklılıklar görülebilir. Bu nedenle daha yaşlı hastaların değerlendirildiği çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca, uyguladığımız kontrast duyarlılık testleri öznel olup deneklerin psikofiziksel, eğitim ve sosyoekonomik düzeylerinden etkilenebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Sonuç olarak çalışmamızda, skotopik ve parlama eşliğinde mezopik kontrast duyarlılığın psödofakik ve sağlıklı fakik gözlerde benzer olduğu; yaşla beraber karanlık görmenin anlamlı bir biçimde azaldığı ancak ilerleyen yaş ile karanlık görme açısından psödofakik ve fakik gözler arasında belirgin bir fark oluşmadığı belirlenmiştir.
Yazışma adresi: Uzm. Dr. Orkun Müftüoğlu, Koza Sokak 114/47 GOP Yamaçevler 06700 Ankara - Turkey E-posta: orkunm@yahoo.com Mecmuaya Geliş Tarihi: 21.10.2007 Düzeltmeden Geliş Tarihi: 04.12.2007 Kabul Tarihi: 04.04.2008
KAYNAKLAR
1. Owsley C. Contrast sensitivity. Ophthalmol Clin North Am 2003;16:171-177.
2. Ginsburg AP. Contrast sensitivity: determining the visual quality and function of cataract, intraocular lenses and refractive surgery. Curr Opin Ophthalmol 2006;17:19-26.
3. Logvinenko AD. Does luminance contrast determine lightness? Spat Vis 2005; 18:337-345.
4. Amesbury EC, Schallhorn SC. Contrast sensitivity and limits of vision. Int Ophthalmol Clin 2003;43:31-42.
5. Puell MC, Palomo C, Sanchez-Ramos C, et al. Mesopic contrast sensitivity in the presence or absence of glare in a large driver population. Graefe's Arch Clin Exp Ophthalmol 2004; 242:755-761.
6. Buhren J, Terzi E, Bach M, et al. Measuring contrast sensitivity under different lighting conditions: comparison of three tests. Optom Vis Sci 2006;83:290-298.
7. Owsley C, McGwin G. Vision impairment and driving. Surv Ophthalmol 1999;43:535-550.
8. Lachenmayr B, Berger J, Buser A, et al. Reduced visual capacity increases the risk of accidents in street traffic. Ophthalmologe 1998; 95:44-50.
9. Anderson SJ, Holliday IE. Night driving: effects of glare from vehicle headlights on motion perception. Ophthalmic Physiol Opt 1995; 15:545-551.
10. Van Rijn LJ, Wilhelm H, Emesz M, et al. Relation between perceived driving disability and scores of vision screening tests. Br J Ophthalmol 2002; 86:1262-1264.
11. Black A, Wood J. Vision and falls. Clin Exp Optom 2005; 88:212-222.
12. Abdelhafiz AH, Austin CA. Visual factors should be assessed in older people presenting with falls or hip fracture. Age Ageing 2003; 32:26-30.
13. Rosenthal BP. Opththalmology. Screening and treatment of age-related and pathologic vision changes. Geriatrics 2001;56:27-31.
14. Jackson GR, Owsley C. Scotopic sensitivity during adulthood. Vision Res 2000;40:2467-2473.
15. Weale RA. Aging and vision. Vision Res 1986; 26:1507-1512.
16. Werner JS. Night vision in the elderly: consequences for seeing through a "blue filtering" intraocular lens. Br J Ophthalmol 2005; 89:1518-1521.
17. Mainster MA, Sparrow JR. How much blue light should an IOL transmit? Br J Ophthalmol 2003; 87:1523-1529.
18. Packer M, Fine IH, Hoffman RS. Contrast sensitivity and measuring cataract outcomes. Ophthalmol Clin North Am 1006;19:521-533.
19. Ernest PH. Light transmission spectrum comparison of foldable intraocular lenses. J Cataract Refract Surg 2004;30:1755-1758.
20. Steinmetz RL, Haimovici R, Jubb C, et al. Symptomatic abnormalities of dark adaptation in patients with age-related Bruch's membrane change. Br J Ophthalmol 1993;77:549-554.
21. Kamış Ü, Küçükçelik H, Gündüz K, et al. Psödofakiklerde görsel sistemin degerlendirilmesi. Medical Network Oftalmoloji 2002;9:113-118.
22. Chylack LT, Wolf e JK, Singer DM. The Lens Opacities Classification System II. The longitudinal study of cataract study group. Arch Ophthalmol 1993;111:831-836.
23. Zlatkova MB, Coulter EE, Anderson RS. The effect of simulated lens yellowing and opacification on blue-on-yellow acuity and contrast sensitivity. Vision Res 2006;46:2432-2442.
24. Elliot DB, Whitaker D, MacVeigh D. Neural contribution to spatiotemporal contrast sensitivity decline in healthy ageing eyes. Vision Res 1990; 30:541-547.
25. Benedek G, Benedek K, Keri S, et al. Human scotopic spatiotemporal sensitivity: a comparison of psychophysical and electrophysiological data. Doc Ophthalmol 2003;106:201-207.
26. Schefrin BE, Tregear SJ, Harvey LO, et al. Senescent changes in scotopic contrast sensitivity.V is Res. 1999;39:3728-2736.
27. Haegerstrom-Portnoy G, Schneck ME, Brabyn JA. Seeing into old age: vision function beyond acuity. Optom Vis Sci 1999; 76:141-158.
28. Rubin GS, Wes t SK, Muoz B, et al. A comprehensive assessment of visual impairment in a population of older Americans. The SEE study. S alisbury eye evaluation project. Invest Ophthalmol Vis Sci 1997; 38:557-568.
29. Jackson GR, Owsley C, McGwin G Jr. Aging and dark adaptation. Vision Res 1999;39:3975-3982.
30. Curcio CA, Millican CL, Allen KA, et al. Aging of the human photoreceptor mosaic: evidence for selective vulnerability of rods in central retina. Invest Ophthalmol Vis Sci 1993;34:3278-3296.
31. Jackson GR, Owsley C, Curcio CA. Photoreceptor degeneration and dysfunction in aging and age-related maculopathy. Aging Res Rev 2002; 1:381-396.
32. Furuskog P, Nilsson BY. Contrast sensitivity in patients with posterior chamber intraocular lens implants. Acta Ophthalmol (Copenh) 1988;66:438-444.
33. Knorz MC, Lang A, Hsia TC, et al. Comparison of the optical and visual quality of poly(methyl methacrylate) and silicone intraocular lenses. J Cataract Refract Surg 1993;19:766-771.
34. Gözüm N, Ünal ES, Altan-Yaycıoglu R, et al. Visual performance of acrylic and PMMA intraocular lenses. Eye 2003;17:238-242.
35. Aslam TM, Haider D, Murray IJ. Principles of disability glare measurement: an ophthalmological perspective. Acta Ophthalmol Scand 2007; 85:354-360.
36. Vos JJ. On the cause of disability glare and its dependence on glare angle, age and ocular pigmentation. Clin Exp Optom 2003; 86:363-370.
